Park im. Książąt Pomorskich w Koszalinie to jeden z najciekawszych historycznych parków miejskich w Pomorskiem Zachodnim. Rozciąga się w dolinie rzeki Dzierżęcinki i tworzy zieloną oś przebiegającą przez centrum miasta. Jego historia sięga czasów księcia Bogusława X, a w obecnej formie powstał ponad 200 lat temu. To miejsce, gdzie historia splata się z przyrodą – spaceruje się tu alejkami wytyczonymi w XIX wieku, mijając drzewa pamiętające czasy zamku książęcego.
- historyczne aleje z XIX wieku
- unikalne pomniki przyrody
- staw zamkowy z wysepką
- różnorodność gatunków drzew
- malownicze widoki nad rzeką Dzierżęcinką
Historia parku – od ogrodu zamkowego do miejskiej promenady
Początki tego miejsca sięgają XV wieku, kiedy u podnóża murów obronnych Koszalina powstał ogród zamkowy otaczający staw. Przez kolejne stulecia teren się rozrastał i zmieniał. Najstarsza część, zwana Starą Promenadą, została ukończona w 1817 roku – tę datę uznaje się oficjalnie za moment powstania parku w obecnym kształcie.
W latach 1837-1838 przeprowadzono gruntowne prace modernizacyjne. Z inicjatywy Augusta Ludwiga Leopolda Fritscha, prezydenta Rejencji Koszalińskiej, wytyczono nowe alejki, założono fontannę i przebudowano staw. Kolejna duża przebudowa miała miejsce w latach 1933-1934, kiedy odtworzono dawny staw zamkowy i urządzono wysepkę dla łabędzi.
Park przez lata nosił różne nazwy – od Starej Promenady, przez Park im. Przyjaźni Polsko-Radzieckiej w czasach PRL-u, aż po obecną nazwę upamiętniającą pomorskich książąt.
Dwie części parku – co zobaczysz podczas spaceru
Park dzieli się na dwie odrębne części oznaczone literami A i B. Część A, północna, to historyczna Stara Promenada zajmująca 6,7 hektara. Tutaj znajduje się Staw Zamkowy o powierzchni 1,5 hektara, przez który przepływa rzeka Dzierżęcinka. To właśnie ta część kryje największe skarby przyrodnicze.
Teren ma sporą deniwelację – różnica wysokości sięga 12 metrów, co nadaje mu ciekawy, zróżnicowany charakter. Spacerując alejkami można natrafić na fragmenty dawnych murów obronnych miasta, które przypominają o średniowiecznej przeszłości Koszalina. Są tu liczne ławeczki, dwa mostki nad rzeką i fontanna.
Część B, południowa, została dołączona później i zajmuje 3,65 hektara. Dawniej nosiła nazwę Parku im. Hanki Sawickiej. Choć młodsza od części A, również kryje wiele rzadkich gatunków drzew i krzewów.
Drzewa które trzeba zobaczyć – pomniki przyrody w sercu miasta
To co wyróżnia ten park na tle innych miejskich terenów zielonych, to wyjątkowe stare drzewa. W samej tylko części A znajduje się szesnaście pomników przyrody. Łącznie w obu częściach rośnie ponad 120 gatunków i odmian drzew oraz krzewów.
Do niedawna główną atrakcją był trzystuletni klon jawor zwany „Drzewem Czarownic”. Miał charakterystyczną, tarasowatą nasadę pnia i był ostatnią pozostałością po ogrodzie zamkowym. Niestety w lutym 2011 roku wichura powaliła to najstarsze drzewo Koszalina.
Mimo tej straty, park wciąż zachwyca dendrologicznymi rarytasami. Rośnie tu jedyny w Koszalinie egzemplarz magnolii drzewiastej oraz korkowiec amurski. Prawdziwymi unikatami są cypryśnik błotny i miłorząb dwuklapowy – ten ostatni to jeden z zaledwie dwóch okazów w całym mieście. Uwagę zwraca też aleja platanów klonolistnych, jesiony wyniosłe i orzech czarny.
W części B parku rośnie rzadka odmiana dębu szypułkowego o stożkowej koronie, wierzba babilońska oraz kolejne okazy korkowca amurskiego. To prawdziwa botaniczna uczta dla miłośników przyrody.
Dla kogo jest ten park
Park sprawdzi się doskonale jako miejsce rodzinnego spaceru. Dzieci mogą pobiegać po alejkach, obserwować kaczki na stawie, a rodzice odpocząć na jednej z licznych ławeczek. Nie ma tu placu zabaw, ale sama przestrzeń i kontakt z naturą wystarczają.
Miłośnicy przyrody i botaniki znajdą tu prawdziwe eldorado – tyle rzadkich gatunków drzew w jednym miejscu to rzadkość w polskich parkach miejskich. Warto przyjść z przewodnikiem lub aplikacją do rozpoznawania roślin.
Latem park ożywa dodatkowo dzięki koncertom Filharmonii Koszalińskiej, które odbywają się w okolicach fontanny. To przyjemny sposób na spędzenie wieczoru – muzyka klasyczna w otoczeniu zieleni i historycznej architektury.
Lokalizacja i jak dojechać
Park rozciąga się w samym centrum Koszalina, pomiędzy ulicami Zwycięstwa i Młyńską. Od zachodu biegnie wzdłuż fragmentów dawnych murów obronnych, od wschodu graniczy z ulicą Piastowską. To część szerszego ciągu zieleni przecinającego miasto od ulicy Rzecznej i Targowej aż do ulicy Kutrzeby.
Dojazd nie stanowi problemu – park znajduje się w centrum, więc można dojść pieszo z większości punktów w Koszalinie. Samochodem wystarczy kierować się do centrum miasta i szukać parkingu w okolicy ulic Piastowskiej lub Zwycięstwa. Komunikacja miejska również dobrze obsługuje ten rejon.
Od strony wschodniej park sąsiaduje z Amfiteatrem i innymi obiektami kulturalnymi, co pozwala połączyć spacer z wizytą w innych miejscach.
Praktyczne informacje przed wizytą
Cena: Wstęp do parku jest bezpłatny. To miejsce publiczne dostępne dla wszystkich przez cały rok.
Godziny otwarcia: Park jest otwarty całą dobę. Najlepiej odwiedzić go w godzinach dziennych, by w pełni docenić piękno drzew i spokój alejek.
Ile czasu przeznaczyć: Na spokojny spacer obiema częściami parku wystarczy godzina, może półtorej. Jeśli chce się usiąść, poczytać książkę na ławce czy po prostu poobserwować naturę, warto zaplanować dwie godziny.
Najlepsza pora na wizytę: Park jest piękny o każdej porze roku. Wiosną kwitną magnolie, latem można posłuchać koncertów przy fontannie, jesienią zachwyca kolorami liści, a zimą ma swój spokojny, melancholijny urok. Staw z przepływającą rzeką dodaje uroku przez cały rok.
Co zabrać: Wygodne buty do spaceru, ewentualnie aparat fotograficzny lub telefon – drzewa i staw tworzą malownicze kadry. Latem warto mieć koc do siedzenia na trawie.
Nie każdy wie, że park jest częścią znacznie dłuższego zielonego korytarza przecinającego Koszalin. Można przedłużyć spacer i odkryć kolejne fragmenty miejskiej zieleni.
Park im. Książąt Pomorskich to miejsce, które łączy funkcję rekreacyjną z edukacyjną i historyczną. Nie trzeba być ekspertem od botaniki, żeby docenić spokój alejek i piękno starych drzew. To po prostu przyjemne miejsce na chwilę odpoczynku w centrum miasta, z dala od ulicznego zgiełku.